Big Picture - Beroepsonderwijs in Essenties (2005)

Big Picture is een uit de VS overgewaaide onderwijsvorm die in dit Innovatiearrangement naar een Nederlandse aanpak voor het vmbo is vertaald. BIG Picture onderwijs stimuleert buitenschoolse leersituaties als, stages, projecten en vrijwilligerswerk, een persoonlijk leerplan per leerling in een kleine school met kleine groepen en een persoonlijke docent. Daarnaast leren leerlingen in ‘internships’, buitenschools in een bedrijf of instelling door middel van onderzoek en projectwerk, structureel twee dagen per week. De internship stuurt ook het leren op school en wordt vanaf de eerste klas vmbo toegepast.

De projectdoelen:

• Minder ongediplomeerde uitval en dus meer gediplomeerde leerlingen in het vmbo en mbo.
• Nauwe samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven om leerlingen te motiveren en tot een startkwalificatie te brengen.
• Leren in praktische samenwerkingsverbanden vmbo, mbo en regionale bedrijven
• Betere aansluiting van het onderwijs op interesse en passie van de leerlingen

Een bijzonder kenmerk van dit project was niet alleen het spannende concept. Ook de invoering gebeurde op een manier die op sociale innovatie wijst. Het onderwijsconcept is namelijk niet blindelings over de vmbo’s in het project uitgegoten. Er is vooral gewerkt aan een sterke betrokkenheid met het concept door middel van gesprekken over het ideeëngoed. Het eigenaarschap werd ook versterkt door teams binnen het concept van Big Picture hun eigen innovaties te laten bepalen. Er werd voortdurend gereflecteerd op de resultaten van de innovatie en op de professionaliteit van docenten om het gewenste onderwijs ook goed vorm te kunnen geven. Dit gebeurde in intervisie, interne audits, studiedagen, schoolbezoek en eigen verbeterplannen. Hierdoor kreeg het project extra spin off in de vorm van een open cultuur waarin docenten elkaar aanspreken op deskundigheid en afspraken. Een selecte groep docenten werd ingezet die soms voor deelname moesten solliciteren.

Geleerd

• De invoering van Big Picture veronderstelt flexibilisering van het onderwijs; dat is een knelpunt gebleken. Er moet toch worden opgeleid voor het landelijk examen; het doorbreken van de vakkenstructuur is lastig, docenten hadden moeite hun lesmethoden los te laten en het onderwijs te organiseren rondom de talentontwikkeling van individuele leerlingen.

• Volledige integratie van vakken in projectvorm, zorgde dat de instructie in het onderwijs buiten beeld raakte, daar is men van teruggekomen.

• Met de juiste bedrijven is er een klik zijn tussen de leermeester en de leerling. Leerling moeten ook  een duidelijke leervraag hebben; dat nodigt meer uit een leerling in het bedrijf op te nemen dan een stage
• De aansluiting met het mbo is een lastig probleem. Alleen in de aka-opleiding van risicojongeren is er sprake van duidelijke samenwerking. In de overige pilots is samenwerking met het mbo nauwelijks tot stand gekomen.

• Big Picture onderwijs is niet voor iedere docent of leerling geschikt. Het bestuur ziet het dan ook als een optie, naast andere vormen van onderwijs.  

Voor meer informatie zie de samenvatting van het concept en kijk op de website van de Vereniging Big Picture Nederland.